โอเอซิส ซีเวิลด์ จันทบุรี

ท่องเที่ยว จันทบุรี ดู โลมาโชว์ ที่ โอเอซิส ซีเวิลด์

เกี่ยวกับโลมา

โลมาพันธุ์ปากขวด (Indo-pacific humpback dolphin)

โลมาปากขวด หรือ โลมาสีชมพู มีลักษณะลำตัวกลมยาว ใต้ท้องมีสีชมพู มีครีบหลังหรือกระโดงที่ค่อนข้างแหลม มีปากเรียวยาวคล้ายกับปากขวด แรกเกิดยาวประมาณ1 เมตรหนักประมาณ10 กิโลกรัมโตเต็มที่จะยาวราว 2.5-3 เมตรหนักประมาณ 200-300 กิโลกรัมลักษณะดูสง่างามและน่าเกรงขาม ชอบแสดงพฤติกรรมเหนือผิวน้ำหลาย ๆ อย่าง เช่น กระโดดขึ้นจนพ้นน้ำและสะบัดหาง หรือตะแคงตัวว่ายน้ำแล้วโบกครีบไปมา โลมาปากขวดตอนเด็กลำตัวจะเป็นสีเทาและส่วนใต้ท้องจะเป็นสีชมพู แต่เมื่อเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์สีผิวของโลมาปากขวดจะค่อย ๆ เปลี่ยนจากเทาไปเป็นสีชมพู ซึ่งเป็นที่มาของโลมาสีชมพูที่เราอยากมาเยี่ยมเยียนถึงโอเอซีส ซีเวิลด์

 

โลมาพันธุ์หัวบาตร (Irrawaddy dolphin)

โลมาหัวบาตร หรือ โลมาอิระวดี มีลักษณะหัวกลมมนคล้ายบาตรพระ มีลักษณะครีบหรือกระโดงหลังกลมมน ขนาดไม่ใหญ่นัก สีของลำตัวมีสีเทาตลอดทั้งตัว ตัวผู้จะมีลักษณะใหญ่กว่าตัวเมียเล็กน้อย ลำตัวมีความยาวประมาณ275 เซนติเมตรแต่เฉลี่ยแล้วมีความยาว210 เซนติเมตรมีน้ำหนักประมาณ 150-200 กิโลกรัมเมื่อพิจารณาจากลักษณะภายนอกโลมาหัวบาตรมีรูปร่างลักษณะคล้ายคลึงกับวาฬเบลูก้า (Beluga Whale) โลมาหัวบาตรมีฟันอยู่บนขากรรไกรบน จำนวนเต็มที่ 40 ซี่และอยู่บนขากรรไกรล่างจำนวน 36 ซี่ มีนิสัยค่อนข้างขี้อาย ให้ลูกเกิดใหม่มีความยาวประมาณ 90เซนติเมตร ที่มีน้ำหนักประมาณ 8-9 กิโลกรัมหรือมากกว่า

 

โลมานอนอย่างไรนะ

การนอนของโลมา ไม่มีระยะเวลาในการนอนที่ยาวนานเหมือนกับมนุษย์หรือสัตว์โดยทั่วไป เป็นเพียงแต่การพักผ่อนกล้ามเนื้อในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ เมื่อโลมานอนหลับจะใช้สมองในบางส่วนเพื่อพักผ่อนและอีกส่วนหนึ่งจะใช้ในกระบวนการหายใจให้เป็นปกติ

 

วิธีการนอนของโลมา

- คู้ตัว โดยเอาศีรษะและส่วนหางจมอยู่ในน้ำ ส่วนหลังลอยตัวอยู่บนผิวน้ำประมาณ 1 นาที การว่ายน้ำไปในกลุ่มอย่างเงียบ ๆ โดยอาศัยช่วงระยะเวลาที่ไม่มีภัยคุกคามเป็นการพักผ่อนกล้ามเนื้อไปในตัว

- การกบดานใต้พื้นน้ำ เป็นการพักผ่อนในระยะเวลาสั้น ๆ ซึ่งมีทั้งการหลับตาทั้งสองข้างหรือลืมตาข้างใดข้างหนึ่ง

โลมาใช้สัญญาณเสียงในการสื่อสาร

การใช้สัญญาณเสียง คือ การปล่อยสัญญาณเสียงที่มีคลื่นความถี่สูง ซึ่งถูกส่งจากบริเวณ Melon gland บนส่วนหัวออกไปด้านหน้า เมื่อไปกระทบกับวัตถุที่ขวางอยู่ เสียงนั้นก็จะสะท้อนกลับมาสู่ตัวรับสัญญาณซึ่งอยู่ใต้ขากรรไกร แล้วส่งต่อไปยังส่วนหูตอนใน เพื่อให้สมองแปลงสัญญาณคลื่นเสียงนั้นว่าเป็นวัตถุชนิดใด ซึ่งเป็นหลักการเดียวกับระบบโซนาร์ที่ใช้ในปัจจุบัน

ยกตัวอย่างเช่น น้องโลมากำลังว่ายน้ำอยู่ในทะเล และไกลออกไปมีถังน้ำมันขนาดใหญ่ลอยอยู่กลางทะเล ซึ่งโลมาอาจจะว่ายน้ำไปชนทำให้เกิดอันตรายได้ โลมาจะรู้ได้อย่างไร โลมาก็จะปล่อยสัญญาณเสียงที่มีคลื่นความถี่สูงจากบริเวณ Melon gland บนส่วนหัวออกไป เมื่อไปกระทบกับถังน้ำมันขนาดใหญ่ที่ขวางอยู่ เสียงนั้นก็จะสะท้อนกลับมาสู่ตัวรับสัญญาณซึ่งอยู่ใต้ขากรรไกรแล้วส่งต่อไปยังส่วนหูตอนใน เพื่อให้สมองแปลงสัญญาณคลื่นเสียงว่าข้างหน้านั้นคือ ถังน้ำมันขนาดใหญ่ ที่อาจจะเกิดอันตรายกับโลมาได้

ประโยชน์ของสัญญาณเสียง

- ใช้แทนการมองเห็นสภาพแวดล้อมใต้น้ำในสภาวะที่มีความขุ่นของน้ำและแสงสว่างไม่เพียงพอ

- ช่วยในการบอกทิศทาง ตำแหน่งของอาหาร

- ติดต่อสื่อสารระหว่างกันในกลุ่ม รวมถึงการกระตุ้นลูกโลมาแรกเกิดให้จำเสียงแม่ได้

- การเตือนภัยด้วยสัญญาณเสียง

ลักษณะทั่วไปของน้องโลมา

- ตา มีขนาดเล็ก แต่มีสายตาดีมากทั้งในน้ำและบนบก

- จมูกหรือช่องหายใจ (blowhole) มีกล้ามเนื้อโดยรอบ เมื่อหดตัวจะทำให้ช่องหายใจปิดสนิท เนื่องจากยังใช้ปอดในการหายใจ ช่องหายใจจึงเลื่อนไปอยู่บนสุดของส่วนหัวเพื่อสะดวกในการหายใจ

- หู ไม่มีส่วนของหูชั้นนอก มีเพียงรูเล็ก ๆ เท่าเข็มหมุดเท่านั้น เป็นรูเปิดหรือไม่ก็มีเยื่อบาง ๆ และมีผิวหนังคลุมอีกชั้นหนึ่ง

- ฟัน มีลักษณะเรียวแหลม เรียงกันอยู่บนขากรรไกรทั้งสองข้าง

- ครีบข้าง (flipper) เปลี่ยนแปลงมาจากขาหน้า ลักษณะเป็นแผ่นแบน ซึ่งถ้าเราเห็นภายในแผ่นแบนนั้นเราจะได้เห็นว่ามีลักษณะของกระดูกนิ้วมืออยู่ภายใน ใช้ทำหน้าที่พยุงตัวและบังคับทิศทางขณะว่ายน้ำ จากเคยมีขาหลังก็ลดขนาดลงเหลือเพียงร่องรอยของกระดูกขนาดเล็ก ฝังอยู่ในกล้ามเนื้อ

- หาง (fluke) ประกอบด้วยกล้ามเนื้อ ซึ่งไม่มีโครงกระดูกอยู่ภายใน ใช้ในการเคลื่อนที่ โดยโบกขึ้นและลงในแนวดิ่ง

 

ชีววิทยาของโลมา

- โลมาเป็นสัตว์ทะเลเลี้ยงลูกด้วยนม อยู่ในอันดับ (Order) Cetacea จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับวาฬที่มีฟัน เช่น วาฬเพชฌฆาต (Killer whale) วาฬนำร่อง (Pilot whale) เป็นต้น

- รูปร่างเพรียว มีลักษณะลำตัวเรียวคล้ายกระสวย ผิวหนังเรียบและบางมาก แต่มีความยืดหยุ่นสูง ทำให้มีแรงเสียดทานกับกระแสน้ำน้อย ทำให้สามารถว่ายน้ำได้เร็ว

- มีการปรับปรุงระบบควบคุมอุณหภูมิในร่างกายโดยเพิ่มชั้นไขมัน (Blubber) ใต้ผิวหนังให้หนาขึ้นเป็นฉนวนกันความร้อนซึ่งให้อบอุ่นทดแทนขน โดยในชั้นไขมันจะมีเส้นเลือดมาหล่อเลี้ยงน้อยเพื่อป้องกันการแลกเปลี่ยนอุณหภูมิกับน้ำ

- การลดอัตราการหายใจลง เพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อนที่ปล่อยออกมากับอากาศ และเป็นผลให้โลมาสามารถดำน้ำได้นาน

- ไม่มีอวัยวะรับกลิ่น

สายสัมพันธ์โลมาแม่ – ลูก

โลมาเป็นสัตว์สังคม อยู่รวมกันเป็นฝูง เมื่อโลมาถึงวัยเจริญพันธุ์ก็จะมีคู่ มีการผสมพันธุ์เพื่อสืบพันธุ์ต่อไป

เมื่อโลมาตั้งท้องบางตัวใช้เวลา 9 เดือน บางตัวใช้เวลาถึง 1 ปี ในช่วงที่แม่โลมาตั้งท้อง เราจะต้องมีการดูแลแม่เป็นอย่างดี สังเกตว่าในช่วงท้องแก่ใกล้คลอด แม่จะมีพฤติกรรมทีเปลี่ยนไป ไม่ยอมให้พ่อผสมพันธุ์ กินอาหารน้อยลง ตีตัวออกห่างจากกลุ่ม กระโดดไปมาหลาย ๆ ครั้ง ส่งเสียงร้องบ้าง เป็นสัญญาณเตือนว่าเริ่มเจ็บท้องใกล้คลอด ในช่วงนี้เราจะให้งดกิจกรรมทุกกิจกรรม ในช่วงนี้เพื่อน ๆ ในฝูงและพ่อพันธุ์ให้ความสนใจแม่มาก ระยะเวลาไม่นานนักแม่มีการกระโดดแรงกว่าเดิม เพื่อกระตุ้นให้ลูกน้อยเคลื่อนตัวออกมาทีละน้อย และหางน้อย ๆ ก็จะโผล่ออกมาจากท้องแม่(ช่องคลอด) ในที่สุดลูกโลมาตัวน้อยก็ผลุบออกมาชมโลกภายนอกเป็นครั้งแรก เพื่อน ๆ ในฝูงและพ่อก็จะช่วยพยุงตัวลูกโลมาขึ้นมาเหนือน้ำอย่างรวดเร็ว (เพื่อหายใจ)

ด้วยความรักและห่วงใยของแม่ โดยสัญชาตญาณของแม่ แม่จะรีบหันตัวกลับเพื่อเอาหัวมาดันลูกให้โผล่ขึ้นมาด้วยเช่นกัน เมื่อลูกหายใจแล้ว แม่จะนำลูกเข้าสู้ใต้ท้องเพื่อดูดนม ซึ่งเป็นน้ำนมหยดแรกที่มีคุณค่าที่สุดและสำคัญต่อชีวิตลูกเป็นอย่างมาก และหากในบางครั้งลูกอ่อนแรง แม่ก็จะนำลูกพยุงไว้ที่หน้าอกหรือพยุงไว้ที่ครีบ หรือเกาะอยู่บนหลังซึ่งแม่เป็นผู้รับบทหนัก ส่วนเพื่อน ๆ ในฝูงและพ่อจะคอยดูแลอยู่ห่าง ๆ

ลูกโลมาจะมีทิศทางในการว่ายน้ำค่อนข้างลำบากไม่สามารถบังคับทิศทางในการว่ายอย่างถูกต้องเหมือนโลมาที่โตแล้ว แม่จะเป็นผู้ดูแลและกำหนดทิศทางให้กับลูก คอยส่งเสียงเรียก (โซนาซาวด์) ลูกโลมา คอยดูแลให้อยู่ในสายตาและระวังภัยจากการชนสิ่งกีดขวางที่อยู่ข้างตัว แม่ให้นมลูกนานถึง 1 ปีครึ่ง บางตัวถึง 2 ปีจึงหย่านมและหันกลับไปกินปลา ถึงแม้ในช่วงการเจริญเติบโตแม่ยังคงคอยดูแลห่วงใยอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเราสามารถมาสัมผัสความน่ารัก น่าประทับใจนี้ได้ที่โอเอซีส ซีเวิลด์